header-vervolg-02.jpg

Klacht: de huisarts is overbelast. Remedie: het mes erin!

Door Frans van de Vijver, (gepensioneerd) huisarts

 

Het feit dat al die taken er nog steeds aan zitten, heeft mijns inziens met financiën te maken, maar ook met desinteresse voor de veranderde maatschappelijke functie van (huisartsen-) geneeskunde bij de uitvoerders: “Ik heb het al zo druk met spreekuur doen.“ Terwijl spreekuur mij een achterhaald concept lijkt. Ik voel mij immers als patiënt nauwelijks serieus genomen, als een dokter begint met zich in mijn probleem te verdiepen en dan denkt binnen 10 minuten iets zinvols te kunnen toevoegen aan een probleem waar ik zelf niet meer uitkom. Vroeger noemden we dat ‘geneeskunst’, later werd dat ‘placebowerking van de dokter’ en nog later ‘verdienmodel’.

 

Waarom lees ik nergens over rigoureuze taaksanering?

Ik deed een rondtocht met de vraag “waarom lees ik nergens over rigoureuze taaksanering?” bij LHV, Nivel, Zorgverzekeraars en huisartsen perifeer, en kwam tot een verbijsterende conclusie: eigenlijk is niemand verantwoordelijk voor het aanpassen van de maatschappelijke functie van zorg in veranderende tijden. Iedereen verwijst naar eigen taakopvatting en protocollen. De huisartsen namen er bij hun kernwaarden (2019!) maar even een taak (persoonlijk) bij in plaats van te onderzoeken waar zij echt meerwaarde hebben, om in die gebieden op hun kernkwaliteiten te worden aangesproken.

 

Misbruikt, redelijk failliet en niet de hele waarheid…

Het is mijn stelling dat de huisartsenvoorziening de afgelopen decennia is misbruikt om allerlei (belangrijke maar niet huisartsengeneeskundige) maatschappelijke zaken bij neer te leggen, steeds vergezeld van een zakje geld. UWV, belastingdienst, het onderwijs, ze gingen ons voor en weten waar dat eindigt: uitgehold, zoveel op je bord dat je weinig meer goed kunt doen. Ik lees overal dat de huisarts de regie heeft in de zorg, maar daar waar ik vijf dagen per week werkte, iedere week mijn mensen in het ziekenhuis opzocht, alle specialisten regionaal persoonlijk kende en in het dorp woonde waar ik werkte, was dat al een hele klus; hoe moet de moderne dokter het zonder deze tools doen? 

Daarnaast lees je in Medisch Contact allerlei signalen die aangeven dat de zorgorganisatie toch redelijk failliet lijkt. Bijvoorbeeld: verpleging niet aan je bed te krijgen, veel burn-out en ziekteverzuim, kosten rijzen de pan uit, dossiers dikken aan terwijl steeds minder gelezen wordt, waarneming niet meer te krijgen, irritatie tussen waarnemers en praktijkhouders die zich allebei op de huisartsenposten ondergewaardeerd zien, veel wetenschappelijk ‘bewezen’ zaken die steeds meer in twijfel worden getrokken, en steeds langere wachttijden voordat je gezien kunt worden met een klacht. Voor iemand met een concrete aandoening die gunstig ligt, is wel wat verbeterd; daar zijn zorgstraten, waar de logistiek beter geregeld is, mits je aan de standaard voldoet als patiënt. Of niet te veel aan je privacy hecht.

Daar komt bovenop dat steeds duidelijker wordt dat de farmaceutische wereld ons toch niet de hele waarheid heeft verteld, en dat medicamenteuze zegeningen minder groot zijn dan werd voorgespiegeld, met een behoorlijke prijs. Dat kan zo blijven, omdat zij vanwege bedrijfsgeheim hun bloopers niet hoeven melden – sterker nog, nog niet eens hoeven onderzoeken. Zo ga je met alle hartmedicatie veel minder aan het hart dood, maar de overall sterfte wordt eigenlijk nauwelijks beïnvloed. Je slikt dus al die pillen om aan iets anders dan het hart op hetzelfde moment dood te gaan. Ook het feit dat vooral de ‘zieke’ jaren toenemen met alle zorg en heel weinig ‘gezonde’ jaren worden toegevoegd, is iets wat slecht naar buiten komt. De kachel van de BV Gezondheidzorg moet ook branden en op imagoverlies zit ook niemand te wachten.

Tja, en dan ‘minder taken’. Dat kost in eerste instantie inkomen, en weinigen zijn gemotiveerd om vanwege ideële overwegingen een flink stuk inkomen te deleten. Dat nodigt soms wel een beetje uit tot een ‘blijf zitten waar je zit’-attitude.

 

Huisartsenzorg beperken tot twee taken

In het kort: ik zou willen pleiten voor huisartsenzorg met slechts twee belangrijke en goed uitgevoerde taken, de rest niet meer. Als de maatschappij (overheid, politiek) vindt dat de rest belangrijk is, dan mogen ze dat zelf optuigen, maar het valt niet onder de deskundigheid en verantwoordelijkheid van huisartsen. Wat kan een huisarts goed en waar is hij maatschappelijk nodig?

  1. Directe triage (zelfde dag) van iedere klacht die een ingeschrevene heeft met vragen daarover;
  2. pro-actieve medisch-persoonlijke begeleiding van ingeschrevenen met een chronische- medische aandoening.

Ook een aangepast systeem zal weer nieuwe bijwerkingen vertonen. Daarom lijkt het belangrijk eerst een concrete en werkbare visie te formuleren, en daar de taken aan te toetsen.

In het opzetten van zorgorganisatie en het opnieuw definiëren van taken spelen allerlei facetten een rol. Context, verband, samenhang, dat lijkt hierbij het meeste nodig. 

Spreekt dit u aan?

 

Frans van de Vijver, oktober 2019

e-mail zorgidee9@gmail.com

 

LHOV laat je schitteren.